Hoe sorry zeggen alles verandert

Vorige week veranderde één enkel woord een hele sessie voor een cliënte van mij.

Het woord sorry.

Om het verhaal goed te begrijpen moet ik kort iets vertellen over de rode draad in haar leven. Vanaf haar geboorte heeft zij afwijzing gekend. Mijn cliënte begon haar leven op losse grond. Haar vader was afwezig en haar moeder worstelde met zware psychische problemen. Uiteindelijk volgde een uithuisplaatsing en bracht ze een periode door in een kindertehuis, totdat ze bij pleegouders terechtkwam en er eindelijk iets van stabiliteit in haar leven kwam. Maar zoals zo vaak bij een start die zo onveilig is, was de schade van die eerste jaren toen al diep in haar systeem verankerd. Wanneer je als kind al vroeg het gevoel krijgt dat je er niet helemaal mag zijn, dan nestelt dat zich diep in je systeem. Het wordt een soort bril waardoor je later naar de wereld kijkt.

De gevolgen van afgewezen worden als kind

We hebben daar al vaker samen naar gekeken. Want wie als kind afwijzing ervaart, heeft als volwassene vaak de neiging om zich te omringen met mensen die emotioneel niet beschikbaar zijn. Of met mensen die simpelweg niet echt bij je passen. Het bijzondere is dat dit vaak onbewust gebeurt. Alsof een oud script zich blijft herhalen.

Soms gebeurt er zelfs iets nog subtielers. Je gaat je, zonder het te beseffen, op een manier gedragen waardoor die afwijzing opnieuw ontstaat. De bekende self fulfilling prophecy. Niet omdat iemand dat wil, maar omdat het systeem iets herkent wat vertrouwd voelt. Zo kan iemand uiteindelijk opnieuw ervaren wat hij of zij al kent: afgewezen worden.

In eerdere sessies hebben we daarom eerst gekeken naar haar eigen aandeel. Niet vanuit schuld, maar vanuit bewustwording. Want als je ziet hoe bepaalde patronen werken, kun je in de toekomst ook andere keuzes maken. Je kunt bewuster worden door wie je je laat omringen.

Maar deze sessie ging een laag dieper.

Niet naar gedrag, maar naar de ruwe emotie die onder afwijzing ligt.

Het verlangen naar een simpele sorry

Onder afwijzing zit vaak een diep verlangen. Het verlangen om gezien te worden. Om erkend te worden in wat iets met je heeft gedaan.

En heel vaak komt dat verlangen neer op iets heel eenvoudigs.

Een simpele sorry.

Lieve lezer, hier zit een belangrijk inzicht. Wanneer jij verwacht dat een ander zijn of haar aandeel inziet, schuld bekent en zich verontschuldigt, dan maak je jouw innerlijke rust afhankelijk van die ander. Dan moet iemand eerst iets doen voordat jij vrede kunt voelen.

En dat is een gevaarlijke plek om te staan.

Want dan ligt jouw geluk niet meer in jouw handen, maar in die van iemand anders.

Tijdens de sessie werd dat pijnlijk duidelijk. Ik keek haar aan en zei simpelweg: sorry.

Geen uitleg.
Geen maar ik bedoelde het niet zo.
Geen maar je moet het begrijpen.

Alleen dat ene woord.

Sorry.

De kracht van een oprechte sorry

Wat er toen gebeurde noem ik systeemmagie.

Ze begon te huilen, maar niet op een manier die je kunt faken of dramatiseren. Het was een oersnik. Zo’n snik die ergens diep uit het lichaam komt. Een geluid dat niet uit je hoofd komt, maar uit een plek waar woorden vaak niet meer komen.

Het was het besef van de pijn die zoveel mensen haar hadden gedaan. Niet alleen door haar te kwetsen, maar ook doordat niemand daar ooit verantwoordelijkheid voor had genomen.

Daarna vroeg ik haar om een mindmap te maken. Wie hebben haar allemaal afgewezen? Wie hebben haar pijn gedaan? Van wie had ze ooit zo graag een sorry willen horen? Die namen legden we als vloerankers neer. Eén voor één voelde ze wat al die ervaringen met haar hadden gedaan. Hoe die emoties zich in de loop der jaren hadden opgestapeld. Daarna stelde ik haar twee cruciale vragen.

Waarom sommige mensen nooit sorry zeggen

De eerste vraag is een vraag die ik vaker stel. Wie mij een beetje volgt weet hoe ik naar het onderwijs kijk. We leren kinderen wel een taal spreken, maar we leren ze zelden hoe ze die echt gebruiken. Vraag jezelf maar eens af: van wie heb jij geleerd om oprecht sorry te zeggen? Niet het snelle sorry dat kinderen soms zeggen omdat het moet. Maar een echt sorry. Een sorry zonder uitleg, zonder verdediging, zonder ja maar.

De tweede vraag was misschien nog belangrijker:

Hoe vaak hebben de mensen van wie jij een sorry verwacht zelf ooit een sorry gehoord?

We zeggen vaak dat je het gemiddelde bent van de vijf mensen met wie je je omringt. Maar er zit nog iets onder. Je kunt moeilijk geven wat je zelf nooit hebt ontvangen. Niet iedereen kan verantwoordelijkheid nemen voor pijn die hij of zij heeft veroorzaakt. Soms niet uit onwil, maar simpelweg omdat iemand het niet geleerd heeft. Soms zitten mensen nog teveel in hun slachtofferrol waardoor ze niet kunnen zien dat ze daardoor dader voor een ander zijn.

Accepteren dat je niet altijd een sorry krijgt

Toen dit besef bij haar begon in te dalen, kwam er rust.

Ze voelde dat ze waarschijnlijk niet altijd een sorry zou krijgen van de mensen die haar pijn hadden gedaan. Niet omdat ze het niet verdient, maar omdat sommige mensen het simpelweg niet kunnen zien of dragen. En precies op dat moment sprak ze de zinnen uit die misschien wel een van de krachtigste zijn die ooit in mijn praktijk zijn gezegd.

Ik krijg van jou geen sorry, maar dat verdien ik wel. Ik accepteer dat. Maar bovenal zeg ik sorry tegen mezelf. Ik vergeef mezelf.

Daar zit een enorme kracht in.

Jij bent verantwoordelijk voor je eigen geluk

Want dat is uiteindelijk de essentie van al mijn werk. Accepteren hoe iemand is zonder het per se goed te keuren. Stoppen met wachten tot een ander verandert voordat jij rust kunt voelen. Je geluk niet langer laten afhangen van verwachtingen over een ander. De enige die jou uiteindelijk intens gelukkig kan maken, ben jij zelf.

De echte betekenis van sorry zeggen

Daarom zeg ik vaak: verwacht niet altijd een sorry. Maar wees wel sterk genoeg om het zelf te zeggen. En onthoud daarbij één ding. Hoe meer je jouw sorry probeert uit te leggen of te verdedigen, hoe minder het nog gaat over degene aan wie je het zegt. Dan verschuift de aandacht ongemerkt naar jezelf, terwijl een echte sorry juist volledig bij de ander hoort te liggen.

En andersom geldt precies hetzelfde. Wanneer iemand ooit oprecht sorry tegen jou zegt, maak het dan niet kleiner door te zeggen dat het wel meevalt of dat het niet nodig was. Ontvang het gewoon. In stilte. In dankbaarheid. Want in dat ene woord zit vaak een heel verhaal.

Hoe leer ik sorry zeggen of stoppen met verwachten?

Merk je dat je blijft vastlopen in patronen van afwijzing of verwachtingen naar anderen? Dan ben je welkom bij een van onze workshops of retreats.

Ga naar de agenda

Wil je liever één op één kijken naar jouw patronen en wat daaronder ligt? Neem dan gerust contact met mij op.