Welke overlevingsstrategieën zijn er?
Er zijn grofweg drie verschillende manieren hoe je als kind met trauma omgaat. Dit zal je mede vormen tot wie je bent en hoe je met situaties omgaat. Door te weten welke overlevingsstrategiën er zijn, zet je de eerste stap naar zelfkennis en authenticiteit.
Het vechtende kind
De eerste overlevingsstrategie is vechten. Dit kan zowel op een fysieke, verbale als energetische manier gebeuren. Je leert snel dat je aandacht krijgt door verbaal sterk in je schoenen te staan, te schreeuwen of hard te huilen, door fysiek geweld in te zetten, door te zeuren en te blijven klagen. Je mag er zijn als je je opdringt.
De latere gevolgen van vechten
Dit kan leiden tot een volwassene die snel ontvlambaar is, plotseling agressief wordt en zich verbaal of fysiek gedraagt wanneer die zich in het nauw gedreven voelt. Maar het zijn ook de volwassenen die zich wentelen in hun slachtofferschap en blijven weeklagen over zichzelf. Beide types overstelpen je met hun energie, zuigen alle lucht uit de ruimte en bepalen de sfeer van een groep. Zij hebben het nodig om aandacht te trekken om gezien te worden.
Het vluchtende kind
Als vluchtende kind voel je al snel aan dat het beter is om van een situatie weg te lopen of een andere realiteit voor jezelf te creëren om naar toe te vluchten. Dit zijn vaak de kinderen die veel boeken lezen, zeer creatief en kunstzinnig zijn of zichzelf helemaal verliezen in het gamen. Zolang ze weg blijven, kunnen ze blijven bestaan.
De latere gevolgen van vluchten
Vluchtende volwassenen zijn vaak verslavingsgevoelig, confrontatie vermijdend, workaholics en stellen moeilijke zaken liever uit.
Het bevroren kind
Wanneer een prooi, in het nauw gedreven, door een roofdier gevangen dreigt te worden en vluchten of vechten geen opties meer zijn, raakt het in een shocktoestand wat lijkt op dood zijn. Alle fysieke en emotionele signalen worden uitgeschakeld. Wanneer het gevaar is geweken komt de prooi na een poosje weer tot leven, zonder zich iets te herinneren. Dit doet het bevroren kind deels ook. Wanneer de emotionele pijn bij een trauma te diep raakt waardoor je in shocktoestand komt, schakel je het emotionele lichaam uit in de hoop de situatie te kunnen overleven. Je komt in een apathische staat terecht wat de omgeving alleen maar frustreert omdat het lijkt of het niets met je doet, wat de situatie alleen maar verergert. Zolang ik niet voel, mag ik er zijn.
De latere gevolgen van bevriezen
Deze overlevingsstrategie kan leiden tot overdreven please gedrag, altijd voor de ander klaar staan maar niet voor jezelf. Je geeft gemakkelijker dan dat je ontvangt. Het kan ook leiden naar zware depressies omdat je niet bij je gevoel kan komen en je volledig vervreemd bent geraakt van je emotionele lichaam.
Wat is het nut te weten welke overlevingsstrategiën er zijn?
Wanneer je er voor kiest om niet langer te overleven maar te leven, is het van belang om te begrijpen hoe je bent gevormd en wat jouw automatische piloot is. Weten welke overlevingsstrategiën er zijn, is een mooie start om mee te beginnen. Kijk naar die delen, ga ermee in gesprek en leer ze te accepteren.
Benieuwd hoe je dat kan doen? Lees dan ook mijn blog: Het innerlijke kind helen.
Wil je onderzoeken wat hier onder ligt?
Als dit onderwerp je raakt en je wilt ermee verder: in een opstelling of individuele sessie wordt vaak in één beweging zichtbaar wat er in je familiesysteem nog vraagt om een plek.
Als dit onderwerp je raakt
- Familieopstellingen
Ontdek hoe een opstelling laat zien wat er in je familiesysteem meespeelt.
- Workshops familieopstellingen
Ervaar systemisch werk in een kleine, veilige groep in Zuid-Holland.
- Individuele systemische coaching
Eén op één werken aan wat je van huis uit hebt meegekregen.










