Doelen stellen

Ons doel succesvol bereiken kan pas als we leren om eigen doelen te stellen. Wanneer een cliënt met een hulpvraag of te behalen doel bij mij komt, vraag ik eerst: “Van wie is dat doel?” . In het begin is er veel weerstand en onbegrip maar als ik dieper op de hulpvraag of het doel inga, blijkt als snel dat we vaak de doelen nastreven van onze maatschappij of opvoeders.

Al van jongs af aan zegt men hoe we ons moeten gedragen. We groeien op met sociale regels die niet onderhandelbaar zijn. Verwachtingen, maatschappelijke aannames en doelen worden al als kind (on)bewust opgelegd. Een kind moet iets wel of niet willen. Hij of zij moet gehoorzaam, gelovig, geaard, sociaal, etc. zijn. Je wordt beloond als je iets goeds doet, en gestraft bij iets dat ‘fout’is. Nauwelijks gaan we met een kind in discussie over de keuzes die al voor hem of haar zijn gemaakt. Maar wie bepaalt wat goed en slecht is en op basis waarvan? Conditioneren we het kind in goed en slecht of begrijpt en denkt het kind ook over het concept goed of fout na? In hoeverre is ons uitgelegd waarom het beter is iets wel of iets niet te willen? Leren we voor onszelf na te denken of nemen we, zoals bij een docent op school, klakkeloos aan wat onze opvoeders zeggen? Eigen doelen stellen kan pas als je geleerd hebt om erover te reflecteren.

Ik geef een voorbeeld. Jaren geleden ben ik met een goede vriendin naar een dienst van haar protestantse kerk geweest. Ik was erg nieuwsgierig aangezien ik opgegroeid ben met een katholieke achtergrond. Tijdens de dienst werd gevierd dat een kindje binnen de commune was geboren. De kerk bad dat het kind op volwassen leeftijd ook voor God zou kiezen. Ik ben gewend dat je als baby gedoopt wordt. Mijn vriendin legde uit dat zij geloven dat een kind het zelf moet willen, er zelf voor moet kiezen. Toentertijd vond ik dat heel vooruitstrevend, nu heb ik grote vraagtekens. Want alhoewel kiezen voor God een vrije keuze zou moeten zijn voor het kind, lezen de ouders wel uit de bijbel aan tafel. Hun kind hoort dagelijks hoe heerlijk Gods aanwezigheid is. Welk kind zou dat niet willen? De ouders laten echter niet met een even grote overgave en passie de heerlijkheid van ongelovig zijn zien. Hoe moeilijk is het voor dat kind om later lijnrecht tegen zijn ouders in te gaan, gevoelsmatig het foute te willen? Met de beste intenties wordt het kind gepusht om te kiezen voor waar de ouders in geloven. Een kind wil niets liever dan geaccepteerd worden door de ouders en hun trots maken. Daarom zie ik vaak dat veel doelen van cliënten niet hun eigen doelen maar die van hun ouders zijn.

Wij kunnen echter als kind niet verantwoordelijk gesteld worden voor de keuzes die onze opvoeders of maatschappij hebben gemaakt. Vanaf het moment dat wij beseffen dat wij ongevraagd in een systeem met bepaalde verwachtingen terecht zijn gekomen, kunnen wij ook bewust kiezen om niet aan die verwachtingen te voldoen. Net zozeer dat een ander het recht heeft genomen om keuzes voor jou te maken, heb jij het recht om dat ook voor jezelf te doen. De enige manier om dat te doen is met empathie en respect naar de keuzes van jouw omgeving te kijken en met evenveel liefde naar jezelf. Wees bewust van jouw keuzes. Ga je mee met de maatschappelijke verwachtingen omdat je dat wil of omdat het jouw automatische piloot is? Zijn jouw keuzes gebaseerd op schuldgevoel en loyaliteit naar jouw omgeving of op eigen wil? Vertrouw er vervolgens op dat mensen die het beste met je voor hebben, achter jouw keuzes zullen staan. Pas dan creëer jij een systeem die jouw zelfontwikkeling, zelfstandigheid en eigenwaarde zal versterken en bevorderen.

Meer lezen over doelen stellen en behalen?

Doelen bereiken: verlos jezelf van schuldgevoel.

Jouw doelen behalen. Waarom lukt het niet?