Wat als mijn moeder mij niet accepteert?

Afgelopen weekend dook ik in een verdiepingsworkshop, geleid door Hylke Bonnema. Als iemand die klassiek is opgeleid, was het vrijere en intuïtieve opstellen waar we mee aan de slag gingen, een frisse aanvulling op mijn eigen technieken. En alsof dat niet genoeg was, ontmoette ik Eva—een ontmoeting die zo soepel ging als een gin tonic op een zonnig terras aan de Amsterdamse grachten waar we beide dagen ook daadwerkelijk mee eindigden.

Eva voelt zich teveel

Al snel kwamen de gesprekken, zoals dat gaat, op familieopstellingen. Eva en ik deelden hoe we onze eigen systemen hadden ervaren. Ze vertelde me dat ze al op jonge leeftijd haar moeder emotioneel had afgestoten. Als kind kreeg ze vaak te horen dat ze “teveel” was, en dat ze egoïstisch was. Dat gevoel van niet geaccepteerd worden door haar moeder heeft haar altijd dwars gezeten, en ze voelde zich schuldig dat ze haar moeder had af gestoten.

Lieve lezer, dit is een dynamiek die ik vaker zie, en waar ik graag wat over wil zeggen.

De verantwoordelijkheid van een moeder voor de ouder kind relatie

Eva is absoluut niet de enige die als kind afstand nam van haar moeder en zich daar schuldig over voelt. Maar dat schuldgevoel is misplaatst! Schuld hoort bij een dader, en in dit geval is Eva juist het slachtoffer. Als je ervoor kiest om moeder (of vader) te worden, kies je er ook voor om in dienst te staan van de ontwikkeling van je kind. Moeders geven, kinderen ontvangen—zo werkt het nu eenmaal. Dus als je als moeder je kind niet accepteert voor wie die is, is het enkel een logische reactie dat het kind afstand neemt. Dit is een reactie van een slachtoffer op de actie van een dader.

Als ouder je aanpassen aan het kind

Het is niet de bedoeling dat een kind zich moet aanpassen aan de ouder; eerder andersom. Dit betekent natuurlijk niet dat kinderen zomaar alles mogen doen wat ze willen, maar het is wél aan de ouder om de sprankeling van het kind te zien en te koesteren, in plaats van die te doven en te labelen als “teveel.” Regels zijn er om het kind te beschermen, niet om het te beperken. Dus toen ik Eva vertelde dat ze eerder slachtoffer was dan dader, moest ze dat toch even wegspoelen met een flinke slok gin tonic. Want laten we eerlijk zijn: weinig mensen houden ervan om zich als slachtoffer te zien. Het is voor Eva waarschijnlijk makkelijker geweest om zich als dader te voelen—dat geeft je tenminste een gevoel van controle. Jij hebt iets veroorzaakt dus jij kan het veranderen. Maar juist in het erkennen van haar rol als slachtoffer ligt de sleutel tot heling.

Het belang van rollen begrijpen: slachtoffer vs. dader

Echte heling begint wanneer je de rollen van slachtoffer en dader duidelijk krijgt, de pijn durft te voelen, en de dynamiek van de dader leert begrijpen. Want lets face it, enkel slachtoffers worden daders dus de reactie van de moeder van Eva komt ook ergens vandaan. Pas dan kun je de verantwoordelijkheid teruggeven aan wie die toebehoort en vrede sluiten met het verleden.

En zoals ik altijd zeg: accepteren betekent niet dat je het goedkeurt. Het betekent dat je inziet dat sommige mensen, zelfs je eigen moeder, gewoon niet meer konden geven dan ze gedaan hebben.

Heb je hier moeite mee? Aarzel dan niet omcontact met me op te nemen.

Liefs,
Bart