Hoe kom je uit een discussie zonder elkaar kwijt te raken?

Arne en ik zitten al weken in een heerlijke verliefde bubbel in Gran Canaria. Geen deadlines. Geen schema’s. Geen “moet-nog-even”. Geen sneeuw of regen. Alleen wij, de bergen van Maspalomas en tijd die traag mag zijn. En in die berghut lag ik gisteren heerlijk in bad maar onverwachts op een emotionele reis. Ik zette namelijk een muziekje op. De playlist die ik ook vaak gebruik tijdens mijn workshops familieopstellingen (want ja, stiekem begon ik het werk alweer te missen). En precies op dat moment klonk Liesbeth List door de boxen: “Hoe vaak hebben wij niet met een snijdend woord het geluk vermoord.”

Bam. Daar ging mijn ontspannen vakantiebubbel.

Want ineens voelde ik het contrast. Tussen hoe het nu is… en hoe het ook af en toe kan gaan wanneer we een discussie hebben en er niet uit komen. Ook ik wil soms liever gelijk dan geluk.

Je wordt getriggerd, je overlevingsstrategieën gaan aan

Lieve lezer, laat ik maar meteen eerlijk zijn:
Ik mag dan coach zijn, ik ben vooral mens. Ook ik heb valkuilen. Ook mijn relatie kent ups en downs. Ook ik word getriggerd vaker dan me lief is. En als dat gebeurt, neemt niet mijn innerlijke Boeddha het over, maar mijn ego. Dat ego dat liever gelijk heeft dan geluk. Mijn reptielenbrein springt aan en roept: “Overleven!”

Mijn standaardstrategie?

Eerst vluchten. Mond houden. Confrontatie vermijden. De uiterlijke vrede bewaren boven de innerlijke vrede. Alleen… wie zwijgt, wordt niet gehoord. Dat hou ik een tijdje vol. Tot ik het zat ben. En dan ga ik vechten, nouja verbaal dan want met mijn hypermobiele lijfje kom ik niet heel ver. Maar wie met een lans zwaait, maakt geen verbinding — die maakt schade. Want wat krijg je? De ander schiet óók in de verdediging (vluchten, vechten of bevriezen) en wat je eigenlijk wilde zeggen — je kwetsbaarheid, je behoefte, je verlangen — verdwijnt volledig onder het slagveld. Voor je het weet sta je daar niet meer als twee volwassenen, maar als twee gekwetste kinderen tegenover elkaar. Met verwijten. Met snijdende woorden. En ja… die doen pijn.

Dus daar lag ik. In mijn badje. Zonnevlecht en maag lekker bol met een vleugje spijt en schuld dat het soms zover moet komen.

Je kunt je de verrassing van Arne voorstellen toen ik als een dartelende, gelukkige acrobaat het bad in ging… en er als een melancholische clown weer uitkwam.

Maar hoe kom je uit een discussie? De vriend methode

Gelukkig heb ik inmiddels wat kilometers gemaakt als systemisch coach. En gelukkig is Arne ook een prater. Dus geen glas wijn (slecht idee in dit stadium), maar thee. En onderzoeken… Ik begon met een oefening die ik mijn cliënten vaak aanraad en de vriend methode wordt genoemd:
“Als jij je eigen beste vriend zou zijn, welk advies zou je jezelf nu geven?” Ik werd even mijn eigen coach. En misschien herken jij jezelf in wat ik mezelf vertelde.

Wees mild voor jezelf (je hebt dit nooit echt geleerd)

Sta eens stil bij deze vraag: Waar heb jij of je (voor)ouders geleerd om écht te communiceren in een discussie? Niet om te winnen, niet om te reageren maar om te begrijpen? Op school leerden we rekenen, geschiedenis, natuurkunde en taal. Maar leerden we ook hoe je die taal gebruikt als emoties hoog oplopen? Heb jij ooit als kind lessen gekregen van professionals om je mening te uiten met respect voor de mening van de ander? Wordt er van kleinsaf geleerd wat het verschil tussen assertief en agressief is? Maar wat vind jij? Hoe vaak is dat aan jou gevraagd? Nee, dat mogen we zelf uitzoeken. Met vallen, opstaan en botsen. En laten we eerlijk zijn: (social) media helpt daar niet echt bij. Daar lijkt respect vaak ingeruild voor gelijk. En breek me de bek niet open over de oorlogen in plaats van diplomatiek in deze wereld… Dus wat mij betreft is de maatschappij er niet op ingericht om echt uit een discussie te komen.

Dus wees mild voor jezelf. Je faalt niet — je leert een taal wat je niet van nature is aangeleerd.

Sorry zeggen is geen zwakte, maar leiderschap

Dan dat stukje schuld. En nee, schuldbesef – weten dat je een aandeel hebt in de dynamiek – is iets anders dan schuldgevoel – het aandeel van de ander niet aankijken en alles op jezelf betrekken. (Daar komt overigens nog een aparte blog over).

De snelste manier om uit een verharde discussie te komen is verrassend simpel: zeg sorry.
Zonder “maar”.
Zonder uitleg.
Zonder wachten tot de ander het eerst doet.
Het ego wil gelijk. Het hart wil verbinding.
Laat los wie begon. Laat los dat je een sorry terugverwacht.

Hoe jij reageert, is altijd jouw verantwoordelijkheid — ongeacht wat de ander zegt of doet. (Oog om oog maakt uiteindelijk iedereen blind.) Filter de ander eens weg en kijk nieuwsgierig — niet kritisch — naar jezelf: Heb ik bijgedragen aan verbinding… of aan verwijdering? Je zult versteld staan hoe vaak de ander verzacht zodra jij je eigen aandeel erkent en daar je excuses voor aanbiedt.

Word je heftig geraakt? Dan wijst dat naar binnen. Kijk je eigen aandeel aan.

Dus over je eigen aandeel… Als jij extreem reageert op wat iemand zegt of doet, zegt dat niet zoveel over de ander, maar wel iets over jouw innerlijke stabiliteit. Iemand raakt je alleen daar waar iets in jou nog aandacht vraagt. Een blinde vlek. Een oud stuk. Een onverwerkt thema. Dat is geen oordeel. Dat is een uitnodiging tot groei. Want onder normale omstandigheden kan niemand je zover raken als dat je zelf toelaat. Over het verkleinen van die blinde vlek had ik deze vakantie trouwens een prachtige realisatie — dankzij een geweldig boek. Daar vertel ik meer over in een volgend blog.

Een snijdend woord vermoordt het geluk niet

Dus kom je weer eens in een discussie terecht met je partner, vriend, collega of familielid? Wees eerst mild voor jezelf. Zie het als een uitnodiging om te groeien en te leren. Besef dat niets voor altijd is. Wat gezegd is, kun je niet veranderen. Maar wel wat je ermee doet. Doe dus niet of je neus bloedt maar sla ook geen bloedneus.

En dus, lieve Liesbeth… Ik denk dat je ongelijk hebt.

Een snijdend woord heeft het geluk niet vermoord. Het heeft het hooguit verdoofd. Het is aan jou om het weer wakker te schudden. En soms helpt een bad in Gran Canaria of soms een duwtje van de ander. Een ander perspectief. Of iemand die even met je meekijkt.

Kom je er alleen niet uit?
Dan ben je van harte welkom bij één van mijn workshops of retreats. Liever 1 op 1 met mij aan de slag? Neem dan contact op.

Naar de agenda

Liefs,
Bart