Als je in de auto zit en het olielampje gaat branden, heb je verschillende opties. Je kunt het negeren, je kunt de oorzaak opsporen en oplossen door bijvoorbeeld de olie te verversen, of je geeft een keiharde mep op je dashboard waardoor het olielampje kapot gaat. Het probleem is er nog , maar jij wordt er niet meer mee geconfronteerd. Voor even kan je weer gerust rijden. Het probleem is er echter nog wel, en de motor zal op termijn kapot gaan.
Die laatste optie is wat (chronisch) gebruik van medicatie voor slaapproblemen in mijn ogen doet. Het zet je indicator dat er iets misgaat uit, waardoor je niet meer kijkt naar de oorzaak. Doordat je de oorzaak niet wegneemt, blijft het gevolg – het slaapprobleem, bestaan. Kan het met slaapproblemen oplossen net zo zijn als met het olietekort bij een auto? Ik denk in veel gevallen wel. Familieopstellingen kan vaak achterhalen wat de oorzaak van je noodlampje (slaapproblemen) is. Familieopstellingen kan slaapproblemen oplossen en niet onderdrukken.
Het begint allemaal met een symptoomopstelling: met gerichte en praktische oefeningen kijken naar het slaapprobleem en wat het met je doet. Door onder andere regressietherapie, het zoeken naar het begin van de slaapproblemen, zoeken we de aanleiding op. Wat en wanneer maakt het dat je slaapproblemen hebt gekregen? Vervolgens kijken we naar de oplossing, wat heb jij nodig om van je slaapproblemen af te komen? We stellen de drie factoren op en kijken hoe deze zich tot elkaar verhouden en waar de blokkade precies zit.
Voorbeeld:
Ik gebruik graag golfballen met een kijkpunt om (abstracte) dingen te representeren en miniatuurfiguren voor personen. Alvorens cliënten daadwerkelijk beginnen met opstellen heb ik eerst een uitgebreid intakegesprek met ze gevoerd om voorbereid en met een voorlopige hypothese van start te kunnen.
Ik vraag mijn cliënt zonder het te beredeneren één bal te kiezen voor het symptoom slaapprobleem (rood in figuur A) , één bal voor de oorzaak (zwart in figuur A), één voor de oplossing (groen in figuur A) en een figuur voor zichzelf (oranje in figuur A) en deze in een cirkel te plaatsen. Het resultaat is figuur A:
Rood: het symptoom slaapprobleem
Zwart: de oorzaak
Groen: De oplossing
Figuur: de cliënt
Uit deze opstelling haal ik voorlopige hypotheses. Enkele voorbeelden:
- De cliënt staat met zijn rug naar de oorzaak, wat of wie durft hij niet te zien? Rent de cliënt van nature van problemen weg?
- De oorzaak kijkt buiten de cirkel. Dit duidt vaak op een deel van het systeem van de cliënt dat is buiten gesloten of naar de dood verlangt/ dood is. Ik vraag me af: is er rouwverwerking nodig om de cliënt weer te kunnen laten slapen? Om wie heeft hij niet kunnen of mogen rouwen?
- De cliënt staat open richting de oplossing, maar de oplossing staat niet open voor hem. Ik vraag me af: wie af wat is hij ontrouw als hij de oplossing aan zou aankijken? Is er iemand in zijn systeem (denk ouderfiguur) die ook slaapproblemen heeft en aan wie hij zich schuldig zou voelen als hij wel lekker zou slapen?
En zo zijn er nog tal van mogelijke hypotheses te bedenken.
Ik vind het belangrijk zoveel mogelijk door te vragen aan de hand van de opstelling, zodat de blokkades gevonden worden, waarna deze door confrontatie en acceptatie verwerkt kunnen worden. Hierdoor worden de slaapproblemen bij de wortel aangepakt en kunnen we de slaapproblemen oplossen.
Wil je onderzoeken wat hier onder ligt?
Als dit onderwerp je raakt en je wilt ermee verder: in een opstelling of individuele sessie wordt vaak in één beweging zichtbaar wat er in je familiesysteem nog vraagt om een plek.
Als dit onderwerp je raakt
- Familieopstellingen
Ontdek hoe een opstelling laat zien wat er in je familiesysteem meespeelt.
- Workshops familieopstellingen
Ervaar systemisch werk in een kleine, veilige groep in Zuid-Holland.
- Individuele systemische coaching
Eén op één werken aan wat je van huis uit hebt meegekregen.










